Retinoidler, yani A vitamini türevleri, son yıllarda cilt bakımının en gözde içerikleri! Türkiye her ne kadar "ben içeriğe pek önem vermiyorum"cu influencerlar (?) tarafından ele geçirilmiş olsa da, bilinçli bir kesim de bu içeriğin müthiş etkilerini keşfetmiş ve rutinlerine dahil etmiş durumda. Ben -alanım olmadığı ve ahkam kesmekten hoşlanmadığım için- size A vitamininin kimyasını detaylı olarak anlatmayacağım (ama tabii ki biraz değinmem lazım). Sadece benim nasıl ve neden cilt bakımımda kullanmaya başladığımı, hangi ürünleri tercih ettiğimi ve işlerin nasıl gittiğini anlatacağım.
Başlamadan önce, çok sevgili dermatolog arkadaşım Aslıhan Yonca Koçak'ın (
@draslihanykocakklinigi) uyarısıyla,
retinoidlerin gebelikte X kategorisinde olduğunu belirtmek istiyorum. Ayrıca kendisi, yazıyı çok beğendiğini iletti bana. Yani, gönül rahatlığıyla okuyabilirsiniz :)
(X Kategorisi: deney hayvanları ve hamilelerdeki incelemeler ilacın fetusa zararını göstermiştir. Üstelik, bu gruptaki ilaçların hamilelerde kullanılmalarının yararları fetusa zararlarının yanında önemsiz kalır. X kategorisindeki ilaçlar, hamilelerde ve hamile kalma olasılığı bulunanlarda kontrendikedirler ve hiçbir şekilde kullanılmamalıdırlar. Daha fazla bilgi için buraya tıklayabilirsiniz).
A vitamini türevleri, retinoidler, en çok bilinen ve araştırılmış yaşlanma karşıtı içerikler. Kolajen oluşumunu tetikleyerek kırışıkları ve ince çizgileri gidermeyi, yeni kan hücreleri yapımını hızlandırarak da cilt tonunu düzenlemeyi sağladıkları düşünülüyor. Uzun süre retinoid kullanmış kişilerin (mesela
Hot and Flashy) bloglarında ve kanallarında anlattıkları ve paylaştıkları inanılmaz etkileyici! Ciddi ve tanınmış dermatologlardan
Dr. Davin Lim de iyi bir cilt bakımı için şu adımları öneriyor:
"Sabah güneş kremi, öğleden sonra güneş kremi, gece retinol!" Ben de Davin Lim'in paylaşımlarını okuyup,
sevgili Aysel'cim sayesinde Hot and Flashy'yi keşfettikten sonra retinoidleri rutinime eklemeye karar verdim ve başlamadan önce de, daha önceki Ordinary retinol faciama benzemesin diye epeyce araştırma yaptım.
A vitamininin 3 formu var:
retinol --> retinaldehyde (retinal) --> retinoik asit. Retinoller hücredeki A vitamini döngüsünde parçalanarak önce retinaldehide (
retinale), sonra da nihai formu olan retinoik asite dönüşüyor. Retinalden retinoik aside dönüşüm çok hızlı olduğu için,
retinal içeren ürünlerin etkisinin de daha hızlı olduğu düşünülüyor (henüz retinoller kadar çok araştırılmış değil bu içerikler; ama, bir kaç bilimsel makaleye de rastladım araştırırken). Ayrıca, retinolden çok daha nazik ve cildi yormayan bir retionid olduğu için ben de başlarken bu içeriğe sahip kremleri tercih ettim. Çok severek takip ettiğim
Gothamista da
Avéne Ysthéal Anti-wrinkle kremi önerince, bu kremle retinoid macerama başladım. Ben kuru ciltler için olanını tercih ettim.
Gothamista'nın paylaşımlarında, retinoidlere başlarken cildin aşırı kurumaması için kullanılması gereken desteklerden de çok bahsediliyordu: Niacinamide, antioksidanlar gibi. Evet, niacinamide cilt bariyerini onarıcı ve çok iyi bir içerik. Ferulic asit de benim C vitamininden de çok sevdiğim bir antioksidan. Ama, gündüz güneş kremi kullandığınız ve cildinizi iyi nemlendirdiğiniz takdirde bence bu kadar fazla ürünü rutine dahil etmeye gerek yok; çünkü, retinoidler zaten yeteri kadar güçlü -bunu da biraz zor yoldan öğrendim (sanırım çok ürün kullanmaktan cildim aşırı hassaslaştı ve kontakt dermatit atağı geçirdim). Belki retinoid öncesinde bir süre Niacinamide gibi bariyer güçlendirici içerikler kullanarak cildinizin güç kazanmasını sağlayabilirsiniz. Çünkü cildin üst tabakasını soyduğu için biraz hassaslaştırıyor ve retinoid kullanımı cildi mutlaka ilk etapta biraz kurutuyor. Ama benim kişisel deneyimim, tüm bunlara değiyor olduğu yönünde.
Ben retinoid kullanırken gündüz güneş kremi kullanmanın ve cildi çok iyi nemlendiren, cilt bariyerini koruyan nemlendiricilerin (ve belki yağların) çok önemli olduğunu düşünüyorum. Ayrıca, retinoid kremin içeriğinin de nem ve yağ tutmaya yönelik olması, kompozisyonundaki retinoid oranının cildi yormayacak olması ve düşük dozda başlayıp adım adım arttırılması çok önemli. Bu anlamda, Avéne Ysthéal Anti-wrinkle Cream'in içeriğini de çok beğendim. İçeriğinde %0,05 oranında "retinal" bulunan bu krem gliseritler, mineral yağ (normalde sevmediğim bu içeriği retinoid kullanımında sıkıntılı bulmuyorum), stabilizasyon için BHT, peptidler ve E vitamini içeriyor. %0,05 size az gibi gelse de, cildin tolere edebileceği ve daha da önemlisi yarar görebileceği oldukça makul bir konsantrasyon. Yani etken maddenin illa içerik listesinin ilk sırasında yazması gerekmiyor.
Somon renkli, yumuşak ve yağlı bir krem olan bu ürün 30 mL hava sızdırmayan pompalı şişede geliyor; ki, retinoidlerin stabil kalması için hava almaması önemli. Ben kremi ilk iki hafta 2 gecede bir, sonraki 2 hafta gece aşırı ve daha sonra her gece kullanmaya başladım. Zaten oldukça nazik bir ürün; ama, bu şekilde cildimde hiç aşırı bir kuruluk ya da pullanma, soyulma hissetmedim. Sadece 1 gece retinal yerine mandelic acid maskesi yapıyorum (Bee Beauty Sleep Mask) ve bir gece de aşağıda anlatacağım retinoik asiti kullanıyorum.
Her gece cildimi temizledikten sonra termal suyla ıslattığım yüzüme hyaluronik asit serumu (Vichy Mineral 89) uyguluyorum. Daha sonra yaşlanma karşıtı bir serum üstüne Avéne Ysthéal kremi elime 2 pompa alarak geçiyorum. Avéne'den yarım saat sonra ya nem maskesi, ya da Bepanthene Sensiderm krem kullanıyorum. Bepanthene Sensiderm'den daha sonra bahsedeceğim; ama, cildimin bu aşamada ihtiyaç duyduğu her içeriğe sahip, harika bir nemlendirici olduğunu kısaca yazmış olayım. Sizinle öncesi-sonrası sonuçlarını henüz paylaşmıyorum; çünkü, Ağustos başında bu rutine başladım ve ciddi sonuçlar almak için en az 6 ay düzenli kullanım gerektiği söyleniyor. Fakat bir kısmınız ilk aydan itibaren cildimdeki renk düzeninin, aydınlık ve sağlıklı görünümün farkına vardınız bile! Önerdiğim tüm arkadaşlarımın da benzer sonuçlar aldığını belirtmek isterim. Bu nedenle, 24 yaşından büyük herkese de hiç çekinmeden önerebileceğim bir ürün Avéne Ysthéal Anti-wrinkle Cream. Bence mutlaka bir araştırıp, aklınızın bir köşesine yazın :)
Şimdi bahsedeceğim Tretin %0,05 Krem ise reçetesiz ilaç kategorisinde olduğu için opsiyonel! Hatta blogda yazmak konusunda da biraz tereddüt ettim; ama, nasıl kullandığımı da anlatmak istedim. Lütfen siz kullanmayı düşünürseniz, bir dermatologa danışıp öyle başlayın. Ben sorumluluk kabul etmiyorum :)
Tretin 0,05% krem, %0,05 tretinoin (A vitamini ya da retinoik asit) içeren, genelde de akne tedavisinde doktorların önerdiği bir ilaç. A vitamini döngüsünün son halkası olduğu için de piyasada dermokozmetik amaçlı satılan ürünlere göre çok daha agresif. Tüm retionidler gibi cildi soyarak ölü hücrelerden arınmasına ve daha aydınlık bir cilt ortaya çıkarmasına ek olarak, kolajen ve elastin üretimini tetikleyerek daha yumuşak ve dolgun bir cilde sahip olmanıza yardımcı oluyor. Aynı zamanda -dermatologların önerdiği amaca uygun olarak aknelerle ve- kırışıklarla da savaşıyor.
Tretin gibi agresif ürünler daha çok yağlı ve hassas olmayan cilde öneriliyor. Hatta kuru ve çok kuru ciltlerin dikkatli kullanması gerekiyor. Cildiniz hassassa, önce kulak arkanızda ya da dirsek içinizde yama testi yaparak etkisinden emin olabilirsiniz. Ben de böyle yaptım.
Kremin kıvamı hafif köpük gibi. Yumuşak ve aslında yağlı bir yapısı var. Ben bir nohuttan biraz daha fazla bir miktarı, termal su ile ıslattığım yüzüme uyguluyorum (
bu kısma daha sonra yeniden döneceğim).
Dudak çevreme ve boynuma getirmemeye çalışıyorum çünkü bu kısımlar oldukça ince deri ve aşırı hassaslaşıyor. Iritasyon ve hassasiyeti arttıracağı teziyle ıslak cilde retinoid uygulanmaz diye bilinir; ancak bu tezin, retinoidlerin ilk versiyonlarında daha çok geçerli olduğu son zamanlarda sıklıkla dillendiriliyor. Çok severek ve güvenerek takip ettiğim
@wearebats hesabının bir paylaşımında
nemli cilde retinoid uyguladığında emilimin daha fazla, hassasiyetin çok daha az olduğunu okuduğumdan ben de bu şekilde denemek istedim. Ve bingo! Gerçekten takip eden günlerde cilt hassasiyetim, daha önceki denemelere göre çok daha azaldı!
Dolayısıyla, Tretin'i de şu şekilde kullanıyorum artık: Nazik bir temizleyici (örn. Cerave Hydrating Cleanser) ile temizlediğim cildime termal su (Farmasi Awesome Drops -çinko da içerdiği için en sevdiğim termal su) sıkıp kurumasını beklemeden Tretin krem uyguluyorum. Yarım saat kadar sonra cildim kremi tamamen emmiş oluyor. Bu aşamadan sonra da yine yoğun onarıcı ve besleyici, nazik bir nemlendirici (örn. Bepanthen Sensiderm) ya da nem maskesi (örn. Origins Intensive Drink Up Mask) uyguluyorum. Böylece cildime daha fazla yağ, nem ve koruma sağlamış oluyorum.
Sonuçlar
Avéne Ysthéal kremi 4 aya yakındır; Tretin'i ise 2 aydan fazladır kullanıyorum. Avéne kremi Pazartesi-Perşembe arası her gece, Tretin'i sadece Cuma geceleri, mandelik asit maskesini ise sadece cumartesi geceleri uyguluyorum.
Avéne cildimi belirgin şekilde hiç soymadı, çok nazik bir ürün. Dolayısıyla etkisi daha yavaş ortaya çıkıyor. O nedenle çok memnunum ve rahatlıkla öneriyorum.
Tretin kullanmamaı takip eden 2 gün soyulma olmuyor; 3. ve 4. günlerde ise özellikle alın, burun ve çenemde soyulma yaşıyorum. İlk haftalarda soyulma epey yoğunken, son zamanlarda burun çevremdeki hafif soyulma dışında bir sıkıntı yaşamamaya başladım. Soyulma olan günlerde ten makyajı yapmıyorum ve güneş kremini öğleden sonra da sürüyorum. Tretin'in ciltteki iyileştirme etkisi çok daha hızlı ortaya çıkıyor; ancak, agresif bir ürün olduğu, ilaç kategorisinde satıldığı ve soyulma etkisi nedeniyle doktorunuza danışmadığınız sürece kullanmanızı önermiyorum.
Bahsettiğim gibi, burada henüz öncesi-sonrası fotoğrafı yok; ama aşağıya son 1-2 hafta içinde çekilmiş; yüzümde hiç ten ürünü olmayan ve sadece NYX Bare With Me renkli nemlendirici olan fotolarımı ekliyorum. Yaşım neredeyse 41. Bence başlangıç için fena değil gelişmeler...
Gün ışığı, hiç ten ürünü yok
Stüdyo ışığı, ten ürünü yok
Stüdyo ışığı, NYX Bare With Me renkli nemlendirici
Çok uzattığımı hissediyorum ama riskli bir içerik olduğu için biraz daha detaylı paylaşmak istedim.
Uyarılar
- Retinoid kullanacağınız zaman günlük rutininize mutlaka güneş kremini ekleyin (eğer halihazırda kullanmıyorsanız)
- Yavaş yavaş başlayın: 2 hafta boyunca 2 gecede bir, sonraki iki hafta gece aşırı ve sonra her gece gibi (ama bunu yalnızca dermokozmetik ürünler için söylüyorum. Tretin için ben hala haftada 1 geceyi aşmıyorum; 6 aydan sonra, soyulmalar durursa 2 geceyi düşünebilirim).
- Doktorunuzla konuşup doğrudan ve sadece Tretin de kullanabilirsiniz; ben öncesinde cildimi alıştırmayı daha uygun buldum.
- Özellikle Tretin kullanacakasanız, o akşam ve takip eden bir kaç gün fiziksel/kimyasal peeling yapmayın; cilt bariyerini güçlendirecek ve hassasiyeti giderecek serumlar tercih edebilirsiniz (Missha Madecassoside Ampoule, Missha Blue Essence Toner gibi)
- Soyucu içerikleri (retinoidler, mandelic asit, azelaic asit, glikolik asit gibi) üst üste kullanmamanız öneriliyor genelde; farklı ürünlerin farklı özelliklerinden yararlanmak istiyorsanız, -benim örneğimde olduğu gibi- farklı gecelerde farklı soyucuları kullanarak bir rutin oluşturabilirsiniz.
- A vitamini güneş ışığına maruz kaldığında DNA hasarına yol açan serbest radikaller ürettiğinden, güneş kremi bile kullanıyor olsanız, gündüz rutininize dahil etmeniz önerilmiyor. Yalnızca geceleri kullanmak en mantıklısı.
- Retinoidlerle C vitaminin aynı anda kullanılmaması gerektiği de söyleniyor bazı kaynaklarda; ama mesela Paula's Choice tem tersini iddia ediyor. Ben C Vitaminini seven bir insan değilim; ama siz seviyor ve rutininizde yer veriyorsanız, tedbirli davranıp gündüz C Vitamini, gece retinoid kullanımının daha mantıklı olacağını düşünüyorum...
Bahar gibi bu yazıyı güncellemeyi planlıyorum. Bakalım fotoğraflardaki görünüm ne kadar fark edecek? Aklınıza takılanları yorumlarda sorabilirsiniz. Çok sevgiler!!!
